Die Reserwebank se verlaging van 25 basispunte in die rentekoers, wat die repokoers na 7.50% (vanaf 7.75%) en die primakoers na 11% (vanaf 11.25%) bring, is welkome nuus vir die ekonomie en eiendomsmark, maar dit is eenvoudig nie genoeg nie, sê Samuel Seeff, voorsitter van die Seeff Eiendomsgroep.
‘n Verlaging van 50 basispunte sou veel meer betekenisvol gewees het, en hy sê daar was voldoende ondersteuning vir die Reserwebank om die ekonomiese stagnasie en werkloosheidsrisiko’s met ‘n meer robuuste verlaging teen te werk.
Die land kan nie meer bekostig om effektief die hoogste reële rentekoers in die wêreld te hê nie (die verskil tussen die rentekoers en inflasie) terwyl die ekonomie skaars groei en werkloosheid toeneem.
Seeff sê die gebrek aan groei en werkloosheid is ‘n veel groter risiko as inflasie.
“Aangesien BBP-groei en werkskepping nou die belangrikste element is, lyk dit asof die Reserwebank uit pas is om vol te hou met die rentekoersbeleid wat daarop gemik is om inflasie tussen 3% tot 6% te hou, terwyl inflasie in elk geval aan die onderkant van die teikenreeks is.
“Ons siening is dat die reserwebank BBP-groei en verminderde werkloosheid bo wisselkoers bekommernisse moet prioritiseer. BBP-groei en verhoogde indiensneming kan nie met hoë rentekoerse bereik word nie,” verduidelik Seeff.
“Slegs dapperder rentekoersverlagings kan die nodige ekonomiese stimulus verskaf, en daar is historiese presedente vir die reserwebank om in te gryp, soos byvoorbeeld tydens die Covid-pandemie tydperk.”
Seeff sê dat hoewel daar dalk ‘n afruiling op die wisselkoers kan wees en kommer oor die impak op belegging, ‘n groeiende ekonomie dalk voldoende teen-balans hiervoor kan bied, en trouens meer belegging kan aanmoedig.
“Ons kan dan moontlik sien dat die geldeenheid sterker word.”
Volgens Seeff het verlede jaar se rentekoersverlagings ‘n mate van stukrag aan die eiendomsmark verleen, met verkoopsvolumes wat teen die einde van die jaar toegeneem het. Hoewel hierdie rentekoersverlaging ‘n verdere hupstoot gee, sê hy meer rentekoersverligting is nodig om die mark terug te bring na die volumes van twee jaar gelede, en die gevolglike ekonomiese en belastinghupstoot wat dit kan bied.
• Impak van ’n 25-basispunte rentekoersverlaging op verbandbetaling gebaseer op ‘n 20-jaar terugbetalingstydperk teen die primakoers:
| Lening | Ou betaling | Nuwe betaling | Besparing |
| R750 000 | R7 869 | R7 741 | R128 |
| R900 000 | R9 443 | R9 290 | R153 |
| R1 000 000 | R10 493 | R10 322 | R171 |
| R1 500 000 | R15 739 | R15 483 | R256 |
| R2 000 000 | R20 985 | R20 644 | R341 |
| R2 500 000 | R26 231 | R25 805 | R426 |
| R3 000 000 | R31 478 | R30 966 | R512 |
| R5 000 000 | R52 463 | R51 609 | R854 |
